Najwyższa Izba Kontroli (NIK) przedstawiła wyniki kontroli programu Centralnego Portu Komunikacyjnego (CPK), ujawniając szereg poważnych nieprawidłowości w latach 2021-2023. Raport wskazuje na znaczące opóźnienia, błędy w zarządzaniu finansami oraz realne ryzyko dla przyszłości tej strategicznej inwestycji.
Błędy w harmonogramie i finansowaniu
Kontrola NIK wykazała, że zarówno przyjęty harmonogram, jak i sposób finansowania programu CPK były wadliwe. Według Izby, doprowadziło to do narażenia projektu na poważne opóźnienia oraz znaczny wzrost kosztów. Nieprawidłowości dotyczyły szerokiego zakresu wydatków, od środków Programu Społeczno-Gospodarczego, przez infrastrukturę drogową, aż po działania marketingowe.
Jak podkreślają kontrolerzy, organizacja konferencji podsumowującej działalność spółki w 2023 roku kosztowała aż 500 tysięcy złotych, a część środków została wydana nierzetelnie.
Nierealistyczne plany i niegospodarność
Plany inwestycyjne opracowane przez poprzedni zarząd spółki opierały się na nieaktualnych prognozach ruchu pasażerskiego. NIK ocenił, że zakładane terminy budowy lotniska były „nierealistyczne i niemożliwe do dotrzymania”. Jednym z głównych błędów poprzednich władz było przyjęcie koncepcji tzw. fast trackingu, czyli równoległego prowadzenia działań planistycznych, projektowych i negocjacyjnych, co według NIK doprowadziło do ogromnego wzrostu ryzyka opóźnień i kosztów.
Maciej Lasek, Pełnomocnik Rządu ds. CPK, przyznał, że „naprawienie tego projektu i usunięcie wszystkich nieprawidłowości były kwestiami kluczowymi dla budowy lotniska w sposób odpowiedzialny”. Obecny zarząd od 2024 roku pracuje nad urealnieniem harmonogramu i wprowadzeniem nowych mechanizmów kontroli.
Nieprawidłowości w finansowaniu inwestycji towarzyszących
Kontrola ujawniła również szereg nieprawidłowości w finansowaniu inwestycji towarzyszących. W 2022 roku przekazano 20 mln zł na prace przygotowawcze przy tzw. Czerwonej Drodze, mimo że do końca 2024 roku Generalna Dyrekcja Dróg Krajowych i Autostrad wykorzystała zaledwie 2 mln zł. NIK podkreślił, że ta decyzja pozbawiła spółkę istotnych wpływów finansowych.
Ponadto, w 2022 roku poprzedni zarząd bez wymaganych planów i akceptacji wydał 3,3 mln zł z Programu Społeczno-Gospodarczego, co w ocenie NIK było działaniem nierzetelnym i niezgodnym z procedurami.
Rekomendacje NIK i zapewnienia obecnych władz
Raport NIK jednoznacznie wskazuje, że przyszłość inwestycji zależy od wzmocnienia mechanizmów nadzoru i kontroli wydatków. Izba zaleciła m.in. renegocjację porozumienia dotyczącego Drogi Czerwonej, skuteczniejszą kontrolę wydatków marketingowych oraz przejrzyste zarządzanie budżetem Programu Społeczno-Gospodarczego.
Obecne władze CPK zapewniają, że wszystkie rekomendacje zostały już wdrożone lub są w trakcie realizacji. Jak podkreślają, nadrzędnym celem jest doprowadzenie do powstania lotniska w sposób „odpowiedzialny, rzetelny i zgodny z realnymi terminami”. Jak dowiedział się lokalny portal poleca.to, wielu mieszkańców Baranowa i okolic z nadzieją oczekuje na rozwój sytuacji, mając nadzieję na transparentne i efektywne zarządzanie tak kluczową dla regionu inwestycją.
Źródło informacji: Przegląd Regionalny - Baranów
