Liczba ślubów kościelnych w Polsce drastycznie spada. W ciągu ostatniej dekady odnotowano spadek o niemal połowę. Ten niepokojący trend wpisuje się w ogólne zmniejszenie liczby zawieranych małżeństw, Polacy coraz rzadziej i później decydują się na formalizację związku.
Jak wynika z danych Głównego Urzędu Statystycznego, jeszcze na początku XXI wieku śluby kościelne były zawierane ponad 2,5 razy częściej niż cywilne. Sytuacja zaczęła się zmieniać, a przełom nastąpił w latach 2023-2024, kiedy większość par wybrała ceremonię świecką. W 2024 roku na 135,4 tysiąca wszystkich ślubów, aż 75,7 tysiąca miało charakter cywilny.
Instytut Statystyki Kościoła Katolickiego (ISKK) w swoim raporcie "Annuarium Statisticum Ecclesiae in Polonia 2024. Kościół w liczbach" przedstawił dalsze, alarmujące dane. W 2019 roku udzielono 125 tysięcy ślubów kościelnych, by w 2024 roku odnotować już tylko 68,3 tysiąca. W porównaniu z 2014 rokiem (132,2 tysiąca) oznacza to spadek o ponad 48 procent.
Ogólna liczba zawieranych małżeństw również maleje. GUS podaje, że w 2025 roku dokonano 133 tysięcy formalizacji związku, podczas gdy nawet w pandemicznym 2020 roku było ich o 12 tysięcy więcej. Rekordowy pod tym względem był rok 2008, kiedy odnotowano 257,7 tysiąca ślubów. Dodatkowo, mediana wieku nowożeńców znacząco wzrosła – od 2000 do 2024 roku zwiększyła się o około 6 lat, osiągając obecnie 32 lata dla mężczyzn i około 30 lat dla kobiet.
Eksperci wskazują na kilka przyczyn tej sytuacji. Demografka prof. Jolanta Grotowska-Leder zauważa, że Polacy coraz częściej wybierają swobodniejsze życie w mniej sformalizowanych związkach, ceniąc sobie poczucie wolności. Dodaje, że małżeństwo nie daje już takiego poczucia bezpieczeństwa jak w przeszłości, co jest związane z ogólną niepewnością i ryzykiem współczesnych czasów.
Spadek liczby ślubów kościelnych koreluje również ze spadkiem zaufania do Kościoła katolickiego. Sondaż IBRiS dla PAP wykazał, że w latach 2016-2025 zaufanie do Kościoła spadło z 58 procent do 35,1 procent.
Wśród par, które decydują się na ślub kościelny, coraz częściej głównym motywem jest partner, a nie względy stricte religijne. Ankieta ISKK wykazała, że niemal połowa badanych zawarła sakrament ze względu na partnera. Choć większość deklaruje chęć życia w wierności i pragnienie nierozerwalnego małżeństwa, to motywy moralne zdają się przeważać nad czysto religijnymi.
Jak dowiedział się lokalny portal poleca.to, spadek liczby ślubów kościelnych jest zjawiskiem ogólnokrajowym. Dla mieszkańców naszego regionu, gdzie tradycje religijne wciąż odgrywają pewną rolę, może to oznaczać dalsze zmiany w strukturze społecznej i obyczajowości. Obserwujemy proces, w którym indywidualne wybory i priorytety życiowe coraz silniej wpływają na decyzje dotyczące małżeństwa i rodziny.
