Premier Donald Tusk ostro skomentował decyzję prezydenta Andrzeja Dudy o zawetowaniu rządowej ustawy wdrażającej unijny program SAFE. Premier ocenił, że to weto jest kluczowe dla przyszłości Polski w Unii Europejskiej, a nadchodzące wybory zdecydują o jej dalszej obecności we Wspólnocie.
Weto prezydenta wobec programu SAFE
Prezydent Andrzej Duda ogłosił weto wobec ustawy wdrażającej unijny mechanizm SAFE, który ma służyć finansowaniu obronności kwotą 150 miliardów euro. Polska mogłaby otrzymać z tego programu 43,7 miliarda euro, z czego większość trafiłaby do krajowych firm zbrojeniowych. Premier Tusk stwierdził, że w tej sprawie „wszystkie maski opadły” i „nikt nie może mieć wątpliwości, że najbliższe wybory zdecydują o tym, czy Polska pozostanie w Europie i kto chce nas z niej wyprowadzić”. Premier wezwał do „zastopowania politycznych szaleńców”.
Jak dowiedział się lokalny portal poleca.to, reakcja premiera jest sygnałem głębokiego podziału politycznego w kraju i podkreśla wagę nadchodzących wyborów dla dalszego kierunku, jaki obierze Polska na arenie międzynarodowej.
Spór polityczny o środki na obronność
Wpis premiera Tuska spotkał się z odpowiedzią europosła PiS Patryka Jakiego, który ironicznie zapytał, czy brak udziału Niemiec w programie SAFE oznacza, że „nie są w Europie”. Premier już wcześniej, w wywiadzie dla TVP Info, sugerował, że polityka prezydenckiego weta może być „wstępem do polexitu”, czyli wyjścia Polski z Unii Europejskiej. Podkreślił, że weto jest wypowiedzeniem „wielkiej umowy”, w której Polska miała być częścią NATO i UE.
Rząd zapowiedział, że program SAFE będzie realizowany w inny sposób, poprzez Fundusz Wsparcia Sił Zbrojnych działający przy Banku Gospodarstwa Krajowego (BGK). Rada Ministrów przyjęła uchwałę umożliwiającą ministrom obrony i finansów podpisanie umowy dotyczącej SAFE, a spłata pożyczek ma nastąpić ze środków nie wliczanych do minimalnego limitu wydatków na obronność.
Program SAFE stał się w ostatnich tygodniach przedmiotem ożywionej debaty politycznej. Rządzący podkreślali jego znaczenie dla modernizacji wojska i rozwoju polskiego przemysłu zbrojeniowego, a generałowie, w tym szef Sztabu Generalnego gen. Wiesław Kukuła i szef Agencji Uzbrojenia gen. Artur Kuptel, również postrzegali go jako dużą szansę. W uzasadnieniu weta prezydent wskazał na ingerencję w konstytucyjne zasady zwierzchnictwa Narodu, suwerenności w procesie integracji europejskiej, cywilnej kontroli nad Siłami Zbrojnymi RP oraz kompetencji prezydenta w zakresie zwierzchnictwa nad armią.
